Cuba opnieuw volledig donker: derde landelijke blackout in slechts acht dagen

Op Cuba gingen op dinsdag 14 juli 2026 opnieuw in één klap de lichten uit. Om 11.05 uur lokale tijd werd het volledige nationale elektriciteitssysteem van het net losgekoppeld. Het ging niet alleen om enkele wijken of provincies: bijna tien miljoen mensen verloren plotseling hun normale stroomvoorziening. Voor het eiland was dit al de derde landelijke instorting in slechts acht dagen, een alarmerende reeks zelfs voor Cubanen die gewend zijn aan langdurige stroomuitval.

Volgens het staatsbedrijf Unión Eléctrica veroorzaakte de plotselinge uitval van een productie-eenheid in de oostelijke provincie Holguín een sterke frequentieschommeling. Het kwetsbare evenwicht tussen elektriciteitsproductie en vraag viel weg, waarna het volledige Sistema Eléctrico Nacional uitschakelde. De autoriteiten activeerden onmiddellijk de herstelprotocollen. Eerst worden kleine, afzonderlijke stroomeilanden opgebouwd die ziekenhuizen, waterinstallaties en voedselverwerkende bedrijven moeten voeden. Daarna proberen technici deze micronetten stap voor stap weer met elkaar te verbinden en een stabiel nationaal systeem op te bouwen.

In de middag werd duidelijk hoe moeilijk dat proces was. Volgens de autoriteiten had slechts ongeveer vier procent van de klanten in Havana weer elektriciteit. In Guantánamo en Cienfuegos werd stroom eerst naar ziekenhuizen geleid, terwijl in Matanzas ten minste het historische centrum weer licht kreeg. Voor het grootste deel van de bevolking betekende de blackout nog altijd geen ventilatoren in de tropische hitte, stilstaande waterpompen, onderbroken telefoon- en internetdiensten en koelkasten waarvan de inhoud met ieder uur meer gevaar liep.

De beelden uit Havana vertelden meer dan welke statistiek ook. Mensen haalden water bij openbare kranen, kinderen zochten verkoeling in deuropeningen en draagbare accu's werden als kostbare bezittingen door de straten gedragen. Verkeerslichten vielen uit, generatoren bromden voor afzonderlijke gebouwen en elektrische motorfietsen of driewielers behoorden tot de weinige voertuigen die nog konden rijden. Wat elders een noodtoestand zou zijn, wordt op Cuba steeds meer een bittere routine. Reuters meldde ook groeiende frustratie en kleine nachtelijke protesten waarbij bewoners op potten en pannen sloegen. De woede richt zich zowel op de autoriteiten als op de sancties van de Verenigde Staten.

De nieuwe instorting trof een elektriciteitssysteem dat al maanden lijdt onder brandstoftekorten, verouderde centrales en vrijwel ontbrekende reserves. Volgens Associated Press produceert Cuba zelf slechts ongeveer 40 procent van de brandstof die het nodig heeft. Politieke spanningen en strengere Amerikaanse maatregelen hebben de invoer van extra energiebronnen eveneens veel moeilijker gemaakt. Het resultaat bestaat uit lange dagelijkse afschakelingen, beperkt openbaar vervoer, kortere werktijden en zware druk op de gezondheidszorg.

Vooral de snelheid waarmee de storingen zich herhalen is dramatisch. Na de landelijke blackouts van 6 en 10 juli volgde opnieuw een totale instorting. Iedere herstart belast apparatuur en personeel, terwijl huishoudens nauwelijks tijd hebben om water bij te vullen, accu's op te laden of voedsel opnieuw te koelen. De vraag is daarom niet langer alleen wanneer de elektriciteit terugkomt. Veel Cubanen vragen zich af hoelang het netwerk na herstel überhaupt stabiel kan blijven.

Deze gebeurtenis toont hoe snel een technische storing kan veranderen in een landelijke bevoorradingscrisis. Wanneer elektriciteit, water, communicatie, koeling en vervoer tegelijk uitvallen, telt iedere voorbereide reserve. Voor Cuba begon dinsdag opnieuw de strijd om iedere megawatt, terwijl miljoenen mensen een nieuwe nacht ingingen in de hoop dat het licht deze keer langer zou blijven branden.

Bron: Reuters, Associated Press, Unión Eléctrica, Granma. Informatie bijgewerkt tot 15 juli 2026.