Cuba opnieuw volledig in het donker na instorting van het nationale stroomnet

Cuba is opnieuw volledig in het donker komen te zitten: het nationale elektriciteitsnet stortte laat op zondagavond 2 augustus 2026 volledig in. Ongeveer tien miljoen mensen zaten plotseling zonder reguliere stroomvoorziening. Volgens de staatsnetbeheerder Unión Eléctrica de Cuba was er sprake van een totale ontkoppeling van het Nationale Elektriciteitssysteem. Een precieze technische oorzaak werd aanvankelijk niet bekendgemaakt.

Het moment kon nauwelijks slechter zijn. Slechts enkele uren eerder was de stroom in delen van West-Cuba, waaronder Havana, hersteld na een regionale netstoring. Daarna volgde de volgende zware klap. Binnen zeer korte tijd vielen verlichting, airconditioners, koelapparatuur en veel communicatieverbindingen opnieuw uit. In de tropische zomerhitte wordt iedere extra onderbreking een zware beproeving voor de bevolking.

De nieuwe instorting staat niet op zichzelf. Cuba had in juli al drie landelijke black-outs meegemaakt. Het wordt steeds duidelijker hoe instabiel het elektriciteitssysteem inmiddels is. Veel centrales zijn oud, reserveonderdelen ontbreken en de brandstofvoorraad is onvoldoende om betrouwbaar aan de vraag te voldoen. Zelfs wanneer afzonderlijke lijnen en productie-eenheden weer worden aangesloten, blijft het systeem kwetsbaar voor nieuwe storingen en kettingreacties.

Voor inwoners betekent de stroomuitval veel meer dan donkere woningen. Koelkasten en vriezers stoppen, voedsel bederft sneller, waterpompen kunnen stilvallen en het opladen van mobiele telefoons wordt lastig. Winkels, werkplaatsen en kleine bedrijven verliezen inkomsten, terwijl ziekenhuizen en andere essentiële voorzieningen afhankelijk zijn van noodgeneratoren. Maar ook generatoren helpen alleen zolang er voldoende brandstof beschikbaar is.

Ook op straat nemen de risico’s toe. Verkeerslichten kunnen uitvallen, openbare verlichting blijft donker en het toch al zwaar belaste openbaar vervoer wordt verder gehinderd. Gezinnen proberen de resterende acculading van hun telefoons te sparen, water op te slaan en maaltijden te bereiden voordat voorraden onbruikbaar worden. Wie geen generator, zonne-installatie of opgeladen powerbank heeft, is vrijwel volledig afhankelijk van de snelheid van de herstelwerkzaamheden.

De energiecrisis wordt verergerd door ernstige tekorten aan ingevoerde brandstof. Venezuela was jarenlang een van Cuba’s belangrijkste olieleveranciers, maar die leveringen zijn sterk afgenomen. Ook de invoer uit Mexico is recent gestopt. Tegelijk maken Amerikaanse sancties en politieke druk het moeilijker om brandstof, onderdelen en moderne technologie te kopen. De Cubaanse regering wijst vooral Washington aan als verantwoordelijke voor de crisis. Critici noemen daarnaast tientallen jaren uitgestelde investeringen en de slechte technische staat van veel installaties.

Maandagochtend was nog onduidelijk hoe snel het landelijke net kon worden gestabiliseerd. Na een totale instorting proberen technici gewoonlijk eerst kleine eilandnetten op te bouwen, centrales stap voor stap te starten en essentiële gebruikers zoals ziekenhuizen, waterbedrijven en communicatiesystemen voorrang te geven. Zo’n zogenoemde black start is ingewikkeld: productie en verbruik moeten voortdurend precies in evenwicht blijven. Eén fout kan het herstel opnieuw vertragen.

Zelfs een succesvolle heraansluiting betekent daarom nog niet dat de normale levering is teruggekeerd. Na eerdere instortingen kwam de stroom slechts geleidelijk terug, terwijl sommige regio’s langdurige onderbrekingen bleven houden. De huidige crisis toont aan dat het repareren van één lijn of het starten van één productie-eenheid het fundamentele probleem niet oplost: het hele systeem mist voldoende reserves.

Voor Cuba begint daarmee opnieuw een dag van hitte, duisternis en onzekerheid. De beslissende vraag is allang niet meer alleen wanneer de stroom terugkeert. Steeds meer mensen vragen zich af hoelang een net kan standhouden dat binnen enkele weken telkens opnieuw volledig instort.

Bron: Reuters, 3 augustus 2026.