Cuba vast in stroomchaos: netwerk stort tijdens herstel opnieuw in

Cuba komt niet uit de duisternis. Terwijl technici op maandag 3 augustus 2026 probeerden het elektriciteitsnet na een landelijke black-out opnieuw op te bouwen, stortte het systeem in de middag opnieuw volledig in. De tweede instorting binnen minder dan 24 uur maakte een deel van de geboekte vooruitgang ongedaan en liet miljoenen mensen zonder betrouwbare stroomvoorziening achter.

Volgens staatsmedia raakte het Nationale Elektriciteitssysteem opnieuw volledig losgekoppeld. Een televisiejournalist meldde dat een sterke schommeling de instorting had veroorzaakt. Het staatsbedrijf Unión Eléctrica verklaarde later dat ongunstige weersomstandigheden tijdens het herstelwerk het transmissienet hadden getroffen. Ook productie-eenheden die alweer elektriciteit leverden, werden hierdoor uitgeschakeld.

Aanvankelijk waren er voorzichtige tekenen van vooruitgang. Verschillende eenheden van Energas Jaruco waren opnieuw gestart en onderstations rond Havana werden stap voor stap aangesloten. Het opnieuw opbouwen van een volledig uitgevallen elektriciteitssysteem is echter een gevaarlijke evenwichtsoefening. Centrales, lijnen en verbruikers moeten in nauwkeurig afgestemde stappen worden verbonden. Wanneer productie en verbruik uit balans raken, kan de frequentie schommelen en kan het pas opgebouwde deelnet opnieuw instorten.

Voor de bevolking biedt de technische uitleg weinig troost. In de verstikkende zomerhitte blijven ventilatoren, airconditioners en koelkasten stil. Elektrische waterpompen kunnen uitvallen, mobiele telefoons kunnen maar beperkt worden opgeladen en veel winkels verliezen opnieuw goederen en inkomsten. Ziekenhuizen, waterbedrijven en communicatiesystemen zijn afhankelijk van noodstroom, maar generatoren werken alleen zolang er brandstof beschikbaar is.

De nieuwe tegenslag toont hoe weinig reserve het Cubaanse elektriciteitssysteem nog heeft. Veel centrales zijn tientallen jaren oud, reserveonderdelen zijn schaars en brandstoftekorten dwingen de beheerder al lange tijd tot dagelijkse afschakelingen. Drie landelijke storingen binnen negen dagen in juli hadden al laten zien hoe snel één storing het volledige netwerk kan meesleuren. Nu mislukte zelfs de poging om het systeem na de laatste totale black-out opnieuw stabiel op te bouwen.

De regering wijt het tekort aan brandstof, de beperkte financieringsmogelijkheden en het gebrek aan onderdelen al jaren vooral aan Amerikaanse sancties. Critici wijzen daarnaast op tientallen jaren van onvoldoende investeringen en slecht onderhoud van staatsinstallaties. Voor de bevolking verandert deze politieke discussie weinig: zodra het netwerk uitvalt, verdwijnen licht, koeling, water en communicatie tegelijk.

Vooral de snelheid waarmee de situatie opnieuw verslechterde, is verontrustend. Bewoners konden er nauwelijks op vertrouwen dat teruggekeerde stroom ook beschikbaar zou blijven. Wie voedsel probeerde te koelen, water oppompte of een telefoon oplaadde, moest ieder moment rekening houden met de volgende onderbreking. In Havana zochten mensen ’s nachts buiten verkoeling, terwijl hele woonblokken donker bleven en alleen voertuigen, zaklampen en enkele generatoren licht gaven.

Technici moeten nu opnieuw kleine eilandnetten opbouwen, centrales stap voor stap starten en essentiële voorzieningen voorrang geven. Zelfs wanneer dit lukt, betekent het niet dat de normale dienstverlening is teruggekeerd. Na eerdere instortingen kwam de elektriciteit per regio in een zeer verschillend tempo terug, terwijl gecontroleerde afschakelingen doorgingen. Elke nieuwe storing kan het moeizame herstel weer naar het begin terugwerpen.

Cuba heeft dus niet simpelweg met nog een gewone stroomstoring te maken. Het land zit gevangen in een neerwaartse spiraal van brandstofschaarste, verouderde techniek en een netwerk zonder voldoende veiligheidsreserves. Voor miljoenen mensen is de angstige vraag niet langer alleen wanneer het licht terugkomt. Zij vragen zich af of de stroom deze keer überhaupt aanblijft.

Bron: Reuters, 4 augustus 2026.