Roemenië verlengt energiealarm: Cernavodă blijft buiten bedrijf

Roemenië heeft de maatregelen voor energiezekerheid verlengd omdat de uitzonderlijk lage afvoer van de Donau de kerncentrale van Cernavodă buiten bedrijf houdt. Normaal leveren de twee reactoren ongeveer een vijfde van de Roemeense elektriciteit, maar voor veilige koeling is voldoende rivierwater nodig.

Voor oktober verwacht de regering dat de avondpiek kan oplopen tot ongeveer 8.000 MW. Tegelijk wijzen de voorspellingen op weinig regen en veel bewolking, waardoor waterkracht en zonne-energie minder bijdragen. Vooral tussen 18.00 en 22.00 uur is de situatie gevoelig, omdat de vraag stijgt terwijl minder regelbaar vermogen beschikbaar is.

Daarom zijn tijdelijke veiligheidsmaatregelen voor de elektriciteitsmarkt goedgekeurd. Netbeheerder Transelectrica kan extra productie, invoer en maatregelen om de vraag te verlagen inzetten. De beslissing schrijft geen algemene stroomonderbrekingen voor huishoudens voor. Roemenië heeft dus geen landelijke blackout; de overheid probeert een krappe situatie te beheersen voordat die uitgroeit tot een crisis.

De Donau blijft het kernprobleem. De rivier staat al maanden uitzonderlijk laag. Beide eenheden van Cernavodă werden in de zomer gecontroleerd stilgelegd. Werkzaamheden aan de rivier en technische noodmaatregelen moesten het waterpeil bij de koelwaterinlaat verbeteren, maar de huidige prognoses geven geen betrouwbare mogelijkheid om in oktober zelfs maar één reactor te herstarten.

Ook de regionale situatie speelt mee. Wanneer meerdere landen tegelijk weinig waterkracht, hoge vraag of uitgevallen centrales hebben, worden importen moeilijker en duurder. Een nationaal tekort kan niet altijd eenvoudig met stroom uit buurlanden worden aangevuld. Netbeheerders volgen daarom grenscapaciteit en regionale reserves.

Voor huishoudens laat dit zien dat stroomschaarste zich weken vooraf kan aankondigen via lage rivierstanden, beperkte productie, weersverwachtingen en waarschuwingen. Dat is een goed moment om powerbanks te laden, lampen en batterijen te controleren, drinkwater en houdbaar voedsel aan te vullen en essentiële apparatuur klaar te zetten.

De alarmtoestand betekent niet dat een blackout op het punt staat te gebeuren. De maatregelen zijn juist bedoeld om dat risico te verkleinen. Elektriciteitsvoorziening hangt samen met water, weer, centrales, netten, import en vraag. Als meerdere factoren tegelijk verslechteren, wordt de veiligheidsmarge kleiner.

Roemenië toont daarmee hoe nauw water en elektriciteit verbonden kunnen zijn. Langdurige droogte kan zelfs een systeem met kernenergie onder druk zetten. Voorbereiding betekent niet paniek, maar tijdig herkennen dat het systeem minder speelruimte heeft dan normaal.

Bronnen: Roemeense regering, TVR Info, Nuclearelectrica en Reuters. Bijgewerkt: 2 oktober 2026.