Veilig drinkwater bij een blackout: filteren, koken en correct bewaren

Een stroomstoring raakt niet alleen verlichting en koeling. Wanneer pompen, drukinstallaties of besturingssystemen uitvallen, kan kraanwater schaars worden of na drukverlies verontreinigd raken. Water drinken alleen omdat het er helder uitziet, brengt een onnodig risico met zich mee. De juiste volgorde is belangrijk: beoordeel de bron, verwijder vuil, dood ziektekiemen en bewaar het behandelde water veilig. Vooral in tropische gebieden kunnen hitte en een onderbroken watervoorziening veilig drinkwater binnen enkele uren tot het dringendste probleem maken.

Gebruik eerst commercieel gebotteld water waarvan de verzegeling intact is. Is dat niet beschikbaar, volg dan de berichten van autoriteiten en het waterbedrijf. Water uit overstroomde gebieden, uit vaten met een onbekende vroegere inhoud, of water met een oliefilm, chemische geur, ongebruikelijke kleur of sterke algengroei hoort niet in de drinkwatervoorraad. Koken, tabletten en gewone campingfilters verwijderen geen brandstoffen, pesticiden, zware metalen of zout. Bij een vermoeden van chemische verontreiniging is een andere waterbron nodig.

Troebel water moet vóór desinfectie worden geklaard. Laat het staan totdat grotere deeltjes bezinken en giet daarna voorzichtig de helderdere bovenlaag af. Laat het vervolgens door een schone doek, een papieren filter of een koffiefilter lopen. Deze stap verbetert de latere behandeling, maar maakt het water op zichzelf nog niet drinkbaar.

Koken is de betrouwbaarste methode tegen ziekteverwekkers. Breng het water krachtig aan de kook en laat het minstens één minuut doorkoken. Op hoogten boven ongeveer 2.000 meter worden drie minuten aanbevolen. Laat het water daarna afkoelen in een schone, afgedekte container. Gebruik een brander alleen buiten of in een ruimte die daar uitdrukkelijk voor bedoeld en goed geventileerd is. Vanwege het gevaar van koolmonoxide mogen houtskoolbarbecues en generatoren nooit in woningen, garages of gedeeltelijk afgesloten ruimten worden gebruikt.

Als koken niet mogelijk is, kunnen goedgekeurde waterzuiveringstabletten worden gebruikt. Houd je exact aan de dosering, hoeveelheid water en inwerktijd van de fabrikant. Meer middel betekent niet automatisch meer veiligheid. Huishoudbleekmiddel mag alleen worden gebruikt volgens concrete aanwijzingen van de plaatselijke autoriteiten, omdat concentraties verschillen. Gebruik nooit geparfumeerd bleekmiddel, gelproducten, kleurveilig bleekmiddel of middelen met toegevoegde schoonmaakstoffen. Meng chloor nooit met zuren, azijn, ammoniak of andere reinigingsmiddelen.

Een draagbaar waterfilter is nuttig, maar niet ieder filter verwijdert virussen of alle parasieten. Controleer de gegevens van de fabrikant en combineer filtratie bij een onzekere bron daarna met koken of een geschikte desinfectie. Een geïmproviseerd stoffen filter houdt alleen zichtbare deeltjes tegen.

Ga ook zorgvuldig om met behandeld water. Vul het in schone, voedselveilige containers met een goed sluitend deksel, label deze als drinkwater en noteer de behandelingsdatum. Bewaar onbehandeld en behandeld water apart. Steek geen handen of gebruikte bekers in de voorraad, maar schenk het water uit.

Behandeld water is niet alleen nodig om te drinken. Gebruik het ook voor tandenpoetsen, ijs maken, het bereiden van babyvoeding, het innemen van medicijnen en het klaarmaken van voedsel dat niet meer wordt verhit. Bij baby's, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem is extra voorzichtigheid nodig.

Leg vóór een blackout een kleine waterset klaar: twee duidelijk gemarkeerde containers, een pan met deksel, schone doeken of filters, goedgekeurde desinfectietabletten en een getest waterfilter. Vuil water wordt niet automatisch veilig, maar met deze uitrusting verandert improvisatie in een gecontroleerde procedure.

Bronnen: Centers for Disease Control and Prevention (CDC), United States Environmental Protection Agency (EPA) en Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), aanbevelingen voor noodbehandeling en veilige opslag van water.