Veilige warmtebronnen kiezen tijdens een blackout

Bij koud weer kan een stroomstoring snel een gezondheidsrisico worden. Toch is niet elk apparaat dat warmte produceert geschikt voor een woonruimte. De constructie, afvoer van verbrandingsgassen, brandstof, ventilatie en brandveiligheid zijn bepalend. Bepaal daarom vóór een blackout welke warmtebron binnen gebruikt mag worden en welke apparatuur buiten moet blijven.

De veiligste eerste stap heeft geen brandstof nodig. Kies een kleine kamer met weinig buitenmuren en ramen, sluit deuren naar ongebruikte kamers en beperk tocht met handdoeken of dekens zonder noodzakelijke ventilatieopeningen af te dekken. Draag meerdere losse kledinglagen, een muts en droge sokken. Slaapzakken, wollen dekens en kruiken met veilig verwarmd water houden lichaamswarmte vaak beter vast dan een poging om het hele huis te verwarmen. Mensen en huisdieren kunnen samen één warme kamer gebruiken.

Een vast ingebouwde open haard of houtkachel kan geschikt zijn wanneer die professioneel is geïnstalleerd, regelmatig wordt gecontroleerd en op een vrije, goed werkende schoorsteen is aangesloten. Verbrand alleen droog hout dat voor het toestel bestemd is. Papier, afval, behandeld hout en brandbare vloeistoffen horen er niet in. Een metalen of glazen scherm houdt vonken tegen. Houd ongeveer één meter afstand tot gordijnen, meubels, kleding en voorraden. Doof het vuur volledig voordat iedereen gaat slapen of de kamer verlaat.

Draagbare gas-, petroleum- of kerosinekachels zijn alleen een mogelijke noodoplossing wanneer de fabrikant ze uitdrukkelijk voor binnengebruik goedkeurt, plaatselijke regels het gebruik toestaan en alle voorschriften voor bediening en ventilatie worden gevolgd. Een terras-, camping- of bouwkachel wordt niet geschikt voor een woning doordat een raam openstaat. Zet een goedgekeurd toestel stabiel op een harde, onbrandbare vloer, houd kinderen en dieren weg en vul nooit brandstof bij terwijl het toestel heet is of brandt.

Elke warmtebron die brandstof verbrandt vereist werkende rook- en koolmonoxidemelders op batterijen. Koolmonoxide is onzichtbaar en reukloos. Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, zwakte of ongewone vermoeidheid kunnen waarschuwingssignalen zijn. Breng iedereen onmiddellijk naar buiten in de frisse lucht en bel de hulpdiensten. Slaap nooit in een ruimte met een brandend, niet-afgevoerd en onbeheerd brandstoftoestel.

Een elektrische ventilatorkachel of olieradiator is alleen zinvol met veilige netstroom, een voldoende groot accusysteem of een professioneel geïnstalleerde noodvoorziening. Verwarming vraagt veel vermogen en kan een kleine powerstation snel leegtrekken. Sluit een elektrisch toestel rechtstreeks op een geschikte wandcontactdoos aan, nooit op een stekkerdoos of ongeschikt verlengsnoer. Kies een model met oververhittings- en omvalbeveiliging en schakel het uit bij vertrek en vóór het slapen.

Ongeschikt zijn een gasfornuis of oven, houtskool- of gasbarbecue, campingbrander, vuurkorf, terrasverwarmer en een draaiende voertuigmotor in garage of carport. Ze kunnen koolmonoxidevergiftiging, brand of zuurstoftekort veroorzaken. Veel kaarsen vormen evenmin veilige kamerverwarming; ze vergroten vooral het brandgevaar. Een generator moet altijd buiten blijven, ver van deuren, ramen en ventilatieopeningen.

Bepaal een duidelijke grens waarop het plan verandert. Als de kamer ondanks kleding en dekens blijft afkoelen, veilige apparatuur ontbreekt of iemand tekenen van onderkoeling vertoont, ga dan op tijd naar familie, vrienden of een officiële verwarmde opvanglocatie. Baby's, ouderen en mensen met hart-, ademhalings- of mobiliteitsproblemen mogen niet afhankelijk zijn van geïmproviseerde warmte. De beste noodwarmte geeft voldoende warmte, is voor de gebruiksplaats goedgekeurd en brengt geen vuur of giftige uitlaatgassen in de woning.

Bronnen: Centers for Disease Control and Prevention, richtlijnen voor stroomstoringen en veilig verwarmen; U.S. Environmental Protection Agency, Power Outages and Indoor Air Quality; U.S. Consumer Product Safety Commission, veiligheid van kachels en koolmonoxide; U.S. Fire Administration, Heating Fire Safety; American Red Cross, aanbevelingen voor veilig verwarmen bij winterweer.