Myjka zamiast prysznica: Higiena osobista przy małej ilości wody

Dłuższa przerwa w dostawie prądu może sparaliżować znacznie więcej niż oświetlenie i chłodzenie. Jeśli jednocześnie przestanie działać wodociąg albo korzystanie z wody z kranu zostanie ograniczone, codzienna higiena osobista szybko staje się wyzwaniem. Celem nie jest wtedy zwykły prysznic, lecz czyste ręce, chroniona skóra i rozsądna kolejność działań. Niewielki zapas środków higienicznych pozwala oszczędzić dużo wody bez zaniedbywania ważnych części ciała.

Ręce zawsze mają pierwszeństwo. Myj je szczególnie po skorzystaniu z toalety, przed przygotowaniem lub jedzeniem posiłków, przed opatrywaniem ran i po kontakcie z odpadami. Używaj mydła oraz bezpiecznej wody i pocieraj dłonie przez co najmniej 20 sekund. Kanister z kranikiem, miękka butelka do wyciskania lub mała chochla zużywają znacznie mniej wody niż odkręcony kran. Jeśli bezpieczna woda nie jest dostępna, tymczasowo może pomóc środek do dezynfekcji rąk zawierający co najmniej 60 procent alkoholu. Nie zastępuje on jednak mycia, gdy ręce są wyraźnie brudne lub tłuste.

Do umycia ciała wystarczą mała miska, myjka i odrobina letniej wody. Zwilż myjkę, nałóż niewielką ilość łagodnego mydła i przechodź od czystszych miejsc do bardziej zabrudzonych. Zacznij od twarzy, szyi i górnej części ciała, następnie umyj pachy i fałdy skórne. Okolice intymne, pośladki i stopy zostaw na koniec. Do tych części najlepiej użyć drugiej myjki albo przynajmniej innej, czystej strony. Nie zanurzaj wielokrotnie zabrudzonej myjki w całym zapasie wody. Lepiej pobierać wodę małymi porcjami z czystego pojemnika.

Codziennej uwagi wymagają przede wszystkim pachy, pachwiny, genitalia, pośladki, stopy i fałdy skórne. Po umyciu dokładnie je osusz, ponieważ utrzymująca się wilgoć może sprzyjać podrażnieniom skóry i infekcjom grzybiczym. Bieliznę oraz skarpety należy zmieniać możliwie regularnie, a noszoną odzież wieszać do przewietrzenia. Podczas krótkiej sytuacji awaryjnej nie trzeba myć włosów codziennie. Przez pewien czas zwykle wystarczy je szczotkować, związać i utrzymywać skórę głowy suchą.

Wodę można oszczędzać także podczas mycia zębów. Nalej do kubka tylko niewielką ilość bezpiecznej wody, zwilż szczoteczkę i nie płucz ust dłużej, niż jest to konieczne. Nigdy nie używaj do mycia zębów wody o nieznanej jakości. Niemowlęta, osoby chore, seniorzy, otwarte uszkodzenia skóry i higiena intymna wymagają większej ostrożności. W takich przypadkach należy używać szczególnie czystej wody, a podczas oficjalnych ostrzeżeń dokładnie stosować się do zaleceń władz.

Wilgotne chusteczki mogą uzupełniać mycie, ale nie zastępują całkowicie wody i mydła. W miarę możliwości wybieraj produkty bezzapachowe i nie stosuj środków dezynfekujących na dużych powierzchniach twarzy, błonach śluzowych, okolicach genitalnych ani uszkodzonej skórze. Środki menstruacyjne należy zmieniać czystymi rękami i stosować zgodnie z instrukcją producenta. Odpady powinny trafiać do szczelnie zamkniętego worka, zwłaszcza gdy toaleta lub odbiór śmieci nie działają normalnie.

Przed kolejną awarią prądu przygotuj mały zestaw higieniczny: łagodne mydło, dwie myjki na osobę, małe ręczniki, szczoteczkę i pastę do zębów, środek do dezynfekcji rąk, bezzapachowe chusteczki nawilżane, środki menstruacyjne, worki na śmieci oraz dodatkową bieliznę i skarpety. Wodę pitną i wodę przeznaczoną do mycia ciała przechowuj oddzielnie i wyraźnie oznacz. Dzięki temu nie zmarnujesz przypadkowo cennej wody pitnej ani nie użyjesz niebezpiecznej wody do ust, rąk lub ran.

Higiena osobista przy małej ilości wody nie oznacza równie dokładnego mycia każdej części ciała. Najważniejsze jest najpierw zadbać o miejsca istotne dla zdrowia, pobierać wodę w czysty sposób i nie rozprzestrzeniać zabrudzeń. Podczas przerwy w dostawie prądu krótka toaleta w ustalonej kolejności jest rozsądniejsza niż improwizowane mycie całego ciała, które niepotrzebnie zużyje cały zapas.

Źródła: Centers for Disease Control and Prevention, „Guidelines for Personal Hygiene During an Emergency”; World Health Organization, informacje o wodzie, warunkach sanitarnych i higienie w sytuacjach kryzysowych.